Pensioengat berekenen: heb jij er een, en wat kun je eraan doen?

Een pensioengat klinkt abstract totdat je erachter komt dat het je eigen situatie is. Het betekent simpelweg: het pensioen dat je later ontvangt (AOW plus aanvullend pensioen via je werkgever) is lager dan wat je nodig hebt om je huidige levensstandaard vast te houden. Dit artikel legt uit hoe je een pensioengat herkent, berekent, en wat je eraan kunt doen.

Wat is een pensioengat precies?

Een pensioengat ontstaat wanneer je in bepaalde periodes van je werkende leven minder pensioen hebt opgebouwd dan gebruikelijk. Dat kan door verschillende oorzaken komen, vaak zonder dat je het op het moment zelf doorhebt.

De meest voorkomende oorzaken van een pensioengat

· Parttime werken. Werk je minder uren, dan bouw je naar rato minder pensioen op via je werkgever.

· Baanwissels. Bij elke overstap naar een nieuwe werkgever kan er een gat ontstaan tussen het moment dat je oude pensioenregeling stopt en de nieuwe begint, zeker als er een wachttijd geldt.

· Zzp of ondernemerschap. Zonder werkgever bouw je geen automatisch pensioen op, tenzij je hier zelf iets voor regelt.

· Perioden in het buitenland. Heb je niet je hele werkende leven in Nederland gewoond of gewerkt, dan kan dit ook je AOW-opbouw verlagen — voor elk jaar dat je niet verzekerd was, daalt je AOW met 2%.

· Ouderschapsverlof of zorgverlof. Onbetaald verlof betekent vaak (tijdelijk) geen pensioenopbouw via je werkgever.

· Een lager salaris in een deel van je carrière. Pensioenopbouw is meestal een percentage van je salaris — een periode met een lager inkomen betekent ook minder pensioenopbouw in die jaren.

Hoe bereken je of jij een pensioengat hebt?

Een pensioengat berekenen in drie stappen:

Stap 1: bepaal je gewenste pensioeninkomen. Een veelgebruikte vuistregel is 70 tot 80% van je laatste (bruto of netto) inkomen om je levensstandaard vast te houden.

Stap 2: tel op wat je al hebt. Check je AOW-verwachting via de SVB en je aanvullend pensioen via mijnpensioenoverzicht.nl — hier zie je in één overzicht wat je bij elke werkgever hebt opgebouwd, inclusief eventuele hiaten.

Stap 3: bereken het verschil. Is er een tekort tussen wat je nodig denkt te hebben en wat AOW plus aanvullend pensioen samen opleveren? Dat verschil is je pensioengat.

Voor een uitgebreidere uitleg van AOW-bedragen en -leeftijden, lees ook AOW en pensioen: hoeveel heb je eigenlijk nodig?

Wat kun je doen tegen een pensioengat?

Extra pensioen opbouwen via jaarruimte. Heb je een pensioentekort, dan kun je vaak fiscaal voordelig extra inleggen via een lijfrenterekening of pensioenbeleggingsrekening. Lees ook Pensioenbeleggen in 2026 voor hoe dit precies werkt en hoeveel je maximaal mag inleggen.

Gewoon extra sparen of beleggen. Niet elk pensioengat hoeft via een specifieke pensioenregeling te worden gedicht — vrij opgebouwd vermogen (spaargeld, beleggingen, overwaarde in je woning) telt ook mee als je later minder wilt werken of eerder wilt stoppen.

Langer doorwerken. Elk jaar dat je langer doorwerkt, bouw je meer pensioen op én is de periode waarover je moet interen korter.

Je uitgavenpatroon aanpassen. Soms is het pensioengat kleiner dan gedacht zodra je kritisch kijkt naar wat je straks daadwerkelijk nodig denkt te hebben — bepaalde kosten (hypotheek, kinderen, pensioenopbouw zelf) vallen weg na pensionering.

Waarom nu al kijken, ook als pensioen nog ver weg voelt

Hoe eerder je een eventueel pensioengat ontdekt, hoe meer tijd je hebt om het via extra inleg en rendement-op-rendement te dichten. Wacht je tot vlak voor je pensioen, dan zijn je opties beperkter en duurder.

Veelgestelde vragen over een pensioengat

Heeft iedereen een pensioengat? Nee, maar parttime werkers, zzp’ers, mensen die vaak van baan zijn gewisseld en mensen die een tijd in het buitenland hebben gewoond of gewerkt, hebben een verhoogde kans.

Kan ik mijn pensioengat helemaal wegwerken? In veel gevallen wel, met voldoende tijd en gerichte extra inleg — hoe eerder je begint, hoe kleiner de benodigde maandelijkse inleg om hetzelfde effect te bereiken.

Waar zie ik mijn actuele pensioenopbouw? Via mijnpensioenoverzicht.nl, met DigiD, zie je in één overzicht wat je bij al je werkgevers hebt opgebouwd, inclusief eventuele hiaten.

Is een pensioengat hetzelfde als te weinig pensioen hebben? In de praktijk komt het op hetzelfde neer — een pensioengat is de term voor het verschil tussen wat je later nodig denkt te hebben en wat je daadwerkelijk opbouwt.

Dit artikel is geen persoonlijk financieel of fiscaal advies.

Hulp bij sparen, schulden aflossen en advies

MijnVermogen helpt je op weg met praktische inzichten over sparen en het verantwoord aflossen van schulden. Kom je er zelf niet helemaal uit, dan kun je persoonlijk advies inwinnen om een aanpak te vinden die bij jouw situatie past.

Wil je hulp bij sparen of het aflossen van schulden? Neem contact op via MijnVermogen voor persoonlijk advies.

Wil je meer grip op je geld? MijnVermogen denkt met je mee over sparen, schulden aflossen en de volgende stap die bij jou past.