Erfbelasting 2026: wat betaal je over een erfenis?

Belasting • Vermogen • Erfenis

Een erfenis komt zelden op een makkelijk moment. Je verwerkt een verlies en tegelijk moet er van alles geregeld worden, waaronder de erfbelasting. Hoeveel je betaalt, hangt af van de waarde van je erfdeel én van je relatie tot de overledene.

In dit artikel lees je welke vrijstellingen en tarieven in 2026 gelden, hoe je de erfbelasting berekent en waarom schenken tijdens leven en een goed testament verschil kunnen maken.

Wat is erfbelasting en welke vrijstellingen gelden in 2026?

Erfbelasting is de belasting die je betaalt over wat je erft als de waarde van jouw erfdeel boven de geldende vrijstelling uitkomt. De belasting wordt per erfgenaam berekend en dus niet één keer over de volledige nalatenschap. Hoe nauwer je relatie met de overledene, hoe hoger de vrijstelling meestal is en hoe lager het belastingtarief.

In 2026 gelden volgens de genoemde bedragen de volgende vrijstellingen: €828.035 voor een partner, €26.230 voor een kind, €26.230 voor een kleinkind, €2.769 voor een achterkleinkind, €78.671 voor een kind met een beperking, €62.110 voor een ouder en €2.769 voor overige verkrijgers, zoals een broer, zus of vriend. Je betaalt alleen belasting over het bedrag dat boven jouw vrijstelling uitkomt.

Welke tarieven betaal je over een erfenis?

Ook het tarief hangt af van je relatie tot de overledene. Voor een partner of kind geldt 10% over het belastbare bedrag tot €158.669 en 20% over het deel daarboven. Voor een kleinkind zijn de tarieven 18% en 36%. Voor overige verkrijgers gelden tarieven van 30% en 40%.

Een voorbeeld: erf je als kind €200.000, dan blijft na aftrek van de vrijstelling van €26.230 een belastbaar bedrag van €173.770 over. Over de eerste €158.669 betaal je 10%, oftewel €15.867. Over de resterende €15.101 betaal je 20%, oftewel €3.020. In totaal komt de erfbelasting daarmee uit op ongeveer €18.887. Een kleinkind dat hetzelfde bedrag erft, betaalt door de hogere tarieven ongeveer €33.996.

Erven of schenken: wat kan voordeliger zijn?

Op het eerste gezicht lijkt erven aantrekkelijker, omdat de vrijstelling voor een kind bij een erfenis hoger ligt dan bij een jaarlijkse schenking. Maar bij schenken kun je de vrijstelling ieder kalenderjaar opnieuw benutten. Wie gedurende meerdere jaren bedragen schenkt, kan daardoor tijdens het leven al een deel van het vermogen belastingvrij overdragen.

Voor wie voldoende vermogen en financiële ruimte heeft, kan een combinatie van gespreid schenken en een doordacht testament daarom interessant zijn. Lees ook Schenkbelasting 2026: hoeveel mag je belastingvrij schenken?. Wil je vermogen breder plannen voor de lange termijn, bekijk dan ook Financiële planning voor veertigers: vermogen versnellen richting pensioen.

Waarom een testament verschil kan maken

Zonder testament bepaalt de wettelijke erfopvolging wie erft en in welke verhouding. Dat zijn vaak de partner en kinderen. Met een testament kun je binnen de wettelijke mogelijkheden zelf bepalen hoe je nalatenschap wordt verdeeld. Daardoor kun je bijvoorbeeld specifieke bedragen nalaten aan kleinkinderen of andere personen.

Ook voor samenwonende partners kan een testament belangrijk zijn, omdat zij zonder de juiste juridische afspraken niet automatisch dezelfde positie hebben als gehuwde of geregistreerde partners. Wie structureel vermogen opbouwt, doet er daarom goed aan niet alleen naar sparen en beleggen te kijken, maar ook naar de uiteindelijke overdracht ervan. Lees hiervoor ook De beste manier om vermogen op te bouwen.

Wanneer moet je aangifte doen en waar moet je extra op letten?

Als erfgenaam moet je aangifte erfbelasting doen wanneer jouw erfdeel boven de vrijstelling uitkomt. Volgens de genoemde regels moet de aangifte binnen acht maanden na het overlijden worden ingediend. Bij overschrijding van de termijn kan de Belastingdienst een boete opleggen.

Let daarnaast op schenkingen die kort vóór het overlijden zijn gedaan. Overlijdt iemand binnen 180 dagen na een schenking, dan kan die schenking voor de berekening van de erfbelasting alsnog bij de nalatenschap worden betrokken. Dat kan gevolgen hebben voor het uiteindelijke bedrag waarover erfbelasting verschuldigd is.

Veelgestelde vragen en grip op je nalatenschap

Betaalt een partner altijd geen erfbelasting? Nee. Dat hangt af van de hoogte van het erfdeel en of er sprake was van fiscaal partnerschap. Wat als de erfenis onder de vrijstelling blijft? Dan betaal je geen erfbelasting. Kun je een erfenis weigeren? Ja, een erfenis kan worden verworpen of beneficiair worden aanvaard, maar dit heeft juridische gevolgen. Verschilt erfbelasting per gemeente? Nee, erfbelasting is een landelijke belasting.

Vrijstellingen en tarieven worden jaarlijks geïndexeerd en persoonlijke situaties kunnen sterk verschillen. Dit artikel is daarom geen persoonlijk financieel of fiscaal advies. Controleer voor je eigen situatie altijd de actuele cijfers van de Belastingdienst of raadpleeg een notaris of andere deskundige.

Met MijnVermogen krijg je dat overzicht op één plek. Zo zie je sneller wat jouw vermogen doet, hoe je ervoor staat en waar kansen liggen om slimmer te sturen op vermogensopbouw en vermogensoverdracht.

Wil je meer grip op je geld en vermogen? Maak dan een account aan bij MijnVermogen en ontdek hoe eenvoudig financieel inzicht kan zijn.